Welke contracten kiezen we? Hoe goed begrijpen we onze energiefactuur? En wat weten we eigenlijk over thema’s zoals de digitale meter, maandelijkse afrekening en het capaciteitstarief?
Jaar na jaar peilt de Vlaamse Nutsregulator (vroeger bekend als de VREG of Vlaamse Regulator voor Energie en Gas) naar het gedrag, kennis en vertrouwen van gezinnen en bedrijven op de Vlaamse energiemarkt via een grootschalig marktonderzoek. In juni 2025 werden 1.001 gezinnen en 1.503 bedrijven telefonisch bevraagd. De resultaten tonen hoe we vandaag naar energie kijken. In deze blog zetten we de opvallendste trends op een rij.
1. Contracttypes: wie heeft wat?
De keuze tussen vast, variabel of dynamisch blijft voor veel Vlamingen onduidelijk. In 2025 weet 9% van de gezinnen zelfs helemaal niet welk type energiecontract ze hebben afgesloten. Dat is dubbel zo veel als in 2023. Daarnaast zijn er grote misverstanden over het soort contract dat men denkt te hebben:
- 46% gaat ervan uit dat ze een vast contract hebben, terwijl dit in werkelijkheid maar 25,5% is.
- 41% denkt een variabel contract te hebben, maar in realiteit gaat het om 73,8%.
Wie voor een vast contract kiest, doet dat vooral omwille van de prijszekerheid. Toch tonen prijsanalyses dat vaste contracten doorgaans duurder zijn door de risicopremie. Bij variabele contracten blijft de lagere prijs veruit de belangrijkste motivatie. Ook bij bedrijven ziet de VNR (vroeger bekend als de VREG) dezelfde verschillen tussen wat men denkt te hebben en wat daadwerkelijk in de markt voorkomt.
Welk type contract kies jij? Ontdek het in onze blog!
2. Energiefactuur betalen: hoe staan gezinnen en bedrijven ervoor
De meeste gezinnen (81%) ondervinden geen problemen om hun energiefactuur te betalen. Toch geeft 1 op de 10 gezinnen aan wél betalingsproblemen te ervaren. Sommige groepen blijken daarbij kwetsbaarder, zoals alleenstaanden (14%) en huurders (20%).
Ook bij bedrijven blijft de situatie grotendeels stabiel. Slechts 6% van de kleine ondernemingen en 7% van de kmo’s hadden het afgelopen jaar moeite om de energiefactuur te betalen. Opvallend is dat het aandeel kleine bedrijven met betalingsproblemen is gedaald met 4% ten opzichte van vorig jaar.
3. Informatie en kennis: facturen gekregen en gelezen, maar weinig begrepen
Het marktonderzoek legt een opvallende paradox bloot. Hoewel driekwart van de Vlaamse gezinnen de jaarlijkse eindafrekening minstens vluchtig doorneemt, meestal om te controleren of alles klopt, voelt 37% zich nog steeds onvoldoende geïnformeerd over de energiemarkt. Dat aandeel ligt bovendien hoger dan vorig jaar.
Gezinnen die hun factuur niét nakijken, voelen zich duidelijk minder goed geïnformeerd. Dat is logisch, want op de factuur staat heel wat belangrijke informatie : je verbruik, kosten, details over je contract en zelfs een link naar de V-test.
Bij kleine bedrijven is de aandacht voor de factuur nog beperkter. Slechts 28% bekijkt ze écht grondig, waardoor veel waardevolle informatie onbenut blijft.
4. Capaciteitstarief: minder bekend, wel grote impact op gedrag
Naarmate het capaciteitstarief langer bestaat, lijkt de kennis ervan wat af te nemen. Slechts 33% van de gezinnen weet nog dat het bestaat, al kan wie het kent het meestal wel correct uitleggen.
Ondanks die beperkte kennis past 1 op 3 gezinnen wel degelijk zijn gedrag aan, vaak door het gebruik van toestellen te spreiden of minder elektriciteit te verbruiken. Ook het gebruik van thuisbatterijen stijgt opvallend.
Heb jij interesse in een thuisbatterij? Schrijf je dan in voor onze groepsaankoop thuisbatterij.
Bij bedrijven is vooral het gebrek aan kennis over de financiële impact opvallend. Het merendeel weet niet of de factuur nu hoger of lager uitvalt.
Wil je meer weten over capaciteitstarief? Lees dan onze blog.
5. Maandafrekening: gekend door sommigen, gebruikt door weinigen
Sinds 2024 is elke leverancier verplicht een maandelijkse afrekening aan te bieden op basis van het werkelijk verbruik. Toch blijft de toepassing ervan beperkt. Slechts 14% van de gezinnen met een digitale meter zegt er gebruik van te maken, maar in werkelijkheid is dat minder dan 5%.
Waarom gebruikt men dit niet?
- Voorkeur voor voorspelbare maandelijkse voorschotten
- Geen duidelijk voordeel
- Ten onrechte denken dat de energieleverancier het niet aanbiedt, terwijl dit sinds 2024 verplicht is.
6. Digitale meter: veel aanwezig, te weinig benut
De digitale meter is stilaan de norm: bijna 75% van de gezinnen beschikt erover. Wie de meter al gebruikt, ziet de voordelen doorgaans sneller in dan wie nog moet overstappen. Toch vindt vier op tien gezinnen dat de communicatie over de mogelijkheden beter kan. Slechts de helft volgt het eigen verbruik actief op via een app of website, al ligt dat aandeel hoger bij gezinnen met zonnepanelen of jonge kinderen.
Bij bedrijven zien we een gelijkaardige trend: er zijn veel digitale meters, maar er is onvoldoende inzicht in wat ermee mogelijk is.
Heb jij een digitale meter en wil je je verbruik opvolgen? Dit kan eenvoudig via de mijnfluvius.be.
7. Leverancierswissels: prijs blijft belangrijkste drijfveer
Vlaamse gezinnen kiezen hun energiecontract steeds bewuster. 41% gebruikt een prijsvergelijker, waarmee ze snel inzicht krijgen in de voordeligste opties. De V-test blijft daarbij de populairste tool. Hoewel prijs nog altijd de belangrijkste reden is om van leverancier te veranderen, kijken gezinnen steeds vaker naar betrouwbaarheid en groene stroom. Zo speelt niet enkel de goedkoopste keuze een rol, maar ook de zekerheid en duurzaamheid van hun energiecontract.
Toch heeft 3 op de 10 Vlaamse gezinnen nog nooit van energieleverancier gewisseld, terwijl overstappen in werkelijkheid heel eenvoudig is. De drie grootste drempels uit het onderzoek zijn:
- “Het is te veel gedoe.”
- “Het is moeilijk om te vergelijken.”
- “Ik heb nog geen beter aanbod gezien.”
Herkenbaar? Dan is onze groepsaankoop energie misschien iets voor jou. Inschrijven is gratis én eenvoudig. Je ontvangt een persoonlijk aanbod en als je beslist om het te aanvaarden, regelen wij de volledige overstap voor jou.
Conclusie: de energiemarkt evolueert snel, kennis loopt achter
Nieuwe contracttypes, digitale meters, de maandelijkse afrekening en veranderende nettarieven maken de energiemarkt complexer dan ooit. De Marktmonitor 2025 toont duidelijk dat veel gezinnen én bedrijven moeite hebben om alles te volgen. De uitdaging voor 2026 is helder: betere communicatie en begeleiding. Wie goed geïnformeerd is, maakt betere keuzes en kan aanzienlijk besparen.
Ons advies: blijft hetzelfde als vorig jaar
- Controleer vandaag of je energiecontract nog steeds voordelig is! Overstappen kan in veel gevallen flink wat besparen.
- Nieuw contract gevonden? Top! Lees het zorgvuldig na en neem bij twijfel contact op met je leverancier om alle details helder te krijgen.
Toch nood aan de expertise van een expert? Via Samen Overstappen ontvang je niet alleen uitgebreide informatie, maar geniet je ook van voordelige prijzen. Doe mee met onze groepsaankoop energie en ontdek hoeveel jij bespaart!
